1981

Z Archiwum historyczne PTMA
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Urania 5/1981, str. 155-156, Kronika PTMA, I Seminarium Sekcji Historii Astronomii PTMA

Od 1979 r. istnieje w PTMA Sekcja Historii Astronomii skupiająca obecnie 21 członków, której przewodniczy autor niniejszej notatki. Zadaniem Sekcji jest nie tylko poszerzanie znajomości historii astronomii, ale też w miarę możliwości czynna działalność na tym polu.
W dniach 15 i 16 listopada 1980 r. odbyło się w Krakowie I Seminarium Sekcji, w którym uczestniczyło jej 11 członków. W Seminarium wziął też udział prof. Eugeniusz Rybka oraz prezes Zarządu Głównego PTMA Maciej Mazur. Seminarium miało charakter roboczy i odbywało się wyłącznie w szczupłym gronie członków Sekcji. Pierwsza jego część odbyła się w sobotę 15 listopada w lokalu Zarządu Głównego PTMA. Wypełnił ją referat prof. Eugeniusza Rybki pt. „Jak doszło do założenia Obserwatorium Astronomicznego w Krakowie”. Prelegent przedstawił w nim dzieje zabiegów o założenie tej placówki naukowej. Następnie uczestnicy Seminarium udali się do Collegium Maius, gdzie zwiedzili Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego zawierające również dawne instrumenty astronomiczne. Po obiedzie nastąpił wyjazd do nowego Obserwatorium Astronomicznego na Forcie Skała. Po jego zwiedzeniu w tamtejszej sali wykładowej kontynuowano prace Seminarium. Na wstępie autor tej notatki wygłosił referat pt. „Najstarsze obserwatorium astronomiczne Europy” a następnie mgr Barbara Falkiewicz wystąpiła z referatem pt. „Astroarcheologiczne badania obserwatoriów dawnych Indian Ameryki Północnej”.
Ilustrowany przezroczami referat dotyczył interpretacji pozostałych po Indianach kręgów kamiennych.
W niedzielę 16 listopada po zwiedzeniu starego Obserwatorium Astronomicznego przy ul. Kopernika uczestnicy Seminarium ponownie zebrali się w lokalu Zarządu Głównego PTMA. Tę sesję otworzył referat prof. Romana Janiczka pt. „Cykle — kalendarze” poświęcony podstawom kalendarzowej rachuby czasu. Następnie mgr Barbara Falkiewicz wygłosiła referat pt. „Obserwatorium Sawai Dżai Singha II w Dżajpurze”. Były to ilustrowane przezroczami wrażenia ze zwiedzania tego XVIII-wiecznego indyjskiego obiektu astronomicznego. Z kolei mgr Edith Jurkiewicz-Pilska wygłosiła referat pt. „Astrolabium płaskie i jego historia”. Prelegentka nie ograniczyła się do samych dziejów tego Przyrządu, ale też wskazała na jego przydatność dla miłośnika astronomii.
Na szczególną wzmiankę zasługuje referat Jana Masłyka pt. „Adam Ostaszewski — miłośnik astronomii ze Wzdowa” dotyczący nie znanego do tej pory astronoma-amatora z ziemi rzeszowskiej, a powstały w wyniku własnych poszukiwań prelegenta w terenie. Następnie doc. Andrzej Lisicki omówił pokrótce przygotowania do obchodów 300-lecia śmierci Heweliusza.
Na koniec w dyskusji omówiono styl pracy członków Sekcji oraz dezyderaty. Między innymi podkreślono znaczenie poszukiwania nowych materiałów dotyczących najnowszej historii astronomii polskiej choćby przez dotarcie do osób, które mogłyby podzielić się wspomnieniami.
Z uwagi na to, że nie wszystkie może materiały dałoby się opublikować, postulowano założenie w Zarządzie Głównym archiwum historycznego. Wysunięto też propozycję uczczenia pamięci Antoniego Wilka, znanego z odkryć komet, tablicą pamiątkową na domu, w którym mieszkał.
W całości Seminarium należy uznać za udane i rokujące efektywną działalność Sekcji Historii Astronomii PTMA.
Przemysław Rybka